Catégorie : News

Rwanda Supreme Court Rules to Change the Constitution: DGPR will hold a No Change Campaign

Rwanda Supreme Court Rules to Change the Constitution: DGPR will hold a No Change Campaign

jeudi 8 octobre 2015

Today, the 8th of October 2015, Rwanda’s Supreme Court, chaired by the Chief Justice, Prof.Sam RUGEGE, ruled in favour of changing the constitution in the case submitted by the Democratic Green Party of Rwanda, vs the Government of Rwanda, regarding the non-lifting of Presidential Term Limits from the Constitution. According to Article 98 of the Rwandan Constitution, the President of the Republic is the Guardian of the Constitution and guarantor of national unity. The Democratic Green Party of Rwanda, will therefore, appeal to the President of the Republic to ensure the non-lifting of Presidential Term limits in the constitution. The Democratic Green Party of Rwanda will also conduct a No Change campaign nationwide, sensitising Rwandans not to vote for the change of the constitution, in case of a national referendum. The Party will also explore other legal procedures like filing a case in the African Court on Human and Peoples Rights as well as the East African Court of Justice. Done at Kigali on 8th October 2015 Dr.Frank Habineza President, Democratic Green Party of Rwanda

Lire la suite
Green Party yasabye Urukiko guhagarika Komisiyo yashyizweho yo kuvugurura Itegeko Nshinga

Green Party yasabye Urukiko guhagarika Komisiyo yashyizweho yo kuvugurura Itegeko Nshinga

jeudi 24 septembre 2015

Green Party yasabye Urukiko guhagarika Komisiyo yashyizweho yo kuvugurura Itegeko Nshinga *Ijambo ‘NTA NA RIMWE’ rigaragara mu ngingo y’ 101 rifite icyo risobanuye; ni kirazira” *Mu bihugu duturanye; aho manda zahinduwe ibintu ntibyagenze neza” *Itegeko Nshinga ntirishyirirwaho umuntu; rishyirirwaho Repubulika” *Uruzitiro bashyize kuri iyi ngingo (101); uyu munsi si bwo bifuje ko rwagwa” *Izi ngingo (101 na 193) zirasobanutse keretse uwazisobanura abiganisha mu nyungu ze. Ibi ni bimwe mu bisobanuro byatanzwe n’Ishyaka riharanira Demokarasi no kubungabunga ibidukikije; Democratic Green Party of Rwanda,DGPR, kuri uyu wa 23 Nzeri 2015 ubwo ryaburanaga mu mizi na Leta y’u Rwanda yarezwe n’iri shyaka gushaka kuvugurura Itegeko Nshinga by’umwihariko ingingo ya 101 igena umubare wa manda umukuru w’igihugu agomba gutegeka igihugu. Iri shyaka n’Umwunganizi waryo basabye Urukiko rw’Ikirenga guhagarika Komisiyo yashyizweho kunganira Inteko kuvugurura Itegeko Nshinga. Uruhande rw’ishyaka Green party hamwe n’uruhande rwunganira Leta imbere y’ubutabera mu gitondo cyo kuri uyu wa gatatu Urukiko rw’Ikirenga uyu munsi rwatangiye kuburanisha mu mizi ikirego cya DGPR nyuma yo kwanzura ko gifite ishingiro ku itariki 09 Nzeri uyu mwaka. Dr Frank Habineza na bamwe mu barwanashyaka b’iri shyaka ryareze Leta y’u Rwanda bageze mu cyumba cy’Iburanisha saa mbiri zibura iminota micye; bavuga ko biteguye kuburana mu mizi uru rubanza. Ahagana ku isaha ya saa 08h30 ni bwo inteko iburanisha uru rubanza yinjiye iyobowe na Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga; Prof Sam Rugege wahise anasaba urega gusobanura ikirego cye nyuma yo kugisomerwa n’umwanditsi w’Urukiko. Dr Frank Habineza yatangiye abwira Urukiko ko iri shyaka ahagarariye ryahisemo kuzana ikirego nyuma yo kubona ko abantu benshi batumva ubusobanuro bwa nyabwo bw’ingingo y’ 193 yo mu Itegeko Nshinga kandi ko ingingo ya 101 na yo ari ntayegayezwa. Habineza yabwiye Umucamanza ko ingingo ya 193 itanga uburenganzira bwo kuvugurura indeshyo za manda aho kuba umubare wazo (mandats). Ku ingingo y’ 101; Habineza yavuze ko kuyikoraho ari umuziro; aho yavuze ko igika cyayo cya nyuma kibisobanura, aho kivuga ko “Nta na rimwe umuntu yemererwa gutorerwa manda zirenze ebyiri ku mwanya wa Perezida wa Repubulika”; akavuga ko nta mpamvu n’imwe yatangwa kugira ngo ivugururwe. Habineza wagarutse ku byaranze imiyoborere y’u Rwanda rwo hambere akanifashisha ingero z’ibihugu bituranye n’u Rwanda n’ibindi byo muri Afurika ko ibi byo guhindura Itegeko Nshinga bishobora kuzagusha u Rwanda mu bihe bibi. Me Mukamusoni Antoinette wunganira iri shyaka; wavugaga ko abashyize ingufu mu guhindura Itegeko Nshinga ari na bo banarishyizeho ariko ko babikora bazi neza ko ibyo bashaka gukora bihabanye n’ibikubiye mu byo bashyizeho. Asa nk’usobanura ijambo ku rindi mu magambo agize ingingo zerebana n’iki kirego (101 na 193); Me Mukamusoni Antoinette yagize ati “…Nta na rimwe umuntu yemerewe…; NTA NA RIMWE ifite icyo isobanuye mu Kinyarwanda; iyi ngingo ya 101 kuyikoraho ni umuziro; … bashyizeho uruzitiro ruyizitira ruvuga ngo nta na rimwe. Uyu munsi nibwo bifuje ko uru ruzitiro bashyizeho rwagwa?…” Me Mukamusoni yavuze ko ingingo ya 193 bivugwa ko ari urufunguzo rw’iya 101 ari ukwigiza nkana kuko Umunyamategeko warishyizeho yasobanuraga indeshyo ya manda kuko igihugu cyari kivuye mu buyobozi bubi bityo uwategekana igitugu akaba yagabanyirizwa imyaka hagendewe kuri iyi ngingo ya 193. Iri shyaka rirega Leta; risaba Urukiko rw’Ikirenga guhagarika Komisiyo iherutse gushyirwaho kunganira Inteko Ishinga Amategeko kuvugurura no guhindura Itegeko Nshinga ndetse no guhagarika ibiganiro mpaka byose bikomeje gukorerwa mu nteko kuri iki gikorwa cyo kuvugurura Itegeko Nshinga. Abunganira Leta bavuze ko iki kirego kidafite Ishingiro aho babwiye Umucamanza ko mu bikigize (ikirego) bigaragaza ko hifuzwa gusobanura Itegeko Nshinga biteganywa n’ingingo ya 96 y’Itegeko Nshinga kandi ntaho bigaragara ko Leta ibiregerwa. Me Rubango Epimaque; umwe mu bahagarariye Leta muri uru rubanza yifashishije igitabo cy’umuhanga w’Umubiligi Francis yasesenguye itegeko Nshinga avuga ko ari itegeko rishyirwaho hagamijwe kubaka igihugu no guteza imbere abaturage kandi n’iry’u Rwanda ari cyo rigamije. Me Rubango avuga ko hagendewe ku irangashingiro ry’Itegeko Nshinga na zimwe mu ngingo zirigize; abaturage ari bo bashyiraho Ubutegetsi nta gahato ntetse ko ari na bo bitorera bakanashyiraho iryo tegeko biciye muri kamarampaka. Agaruka ku ngingo zigarukwaho mu kirego; Me Rubango yavuze ko ingingo ya 101 idasobanura gusa inshuro Perezida ashobora gutorerwa kuyobora u Rwanda kuko ibika byayo byombi bigaragaza ko ‘mandat’ ivugwamo ivuga manda z’ubwoko bubiri ari bwo; manda ijyanye n’imyaka n’ijyanye n’inshuro Perezida ashobora gutorerwa. Ku ngingo ya 193; Me Rubango avuga ko ibivugwa n’uregwa nta mushinga w’ivugururwa ryayo ushobora kwakirwa; Me Rubango avuga iyi ngingo ivuga inzira zikoreshwa mu kuvugurura Itegeko Nshinga. Ibyifuzo bya Green Party ngo nibitubahirizwa ngo izitabaza Umukuru w’igihugu nyuma yo kuburana na Leta nk’uko Frank Habineza yabibwiye abanyamakuru nyuma y’iburanisha. Ati “…Urukiko rw’Ikirenga ntabwo ari rwo rwa nyuma; Itegeko Nshinga riteganya ko Perezida wa Repubulika ari we murinzi mukuru waryo; hari uburyo bwemewe n’amategeko dushobora kuba twamutakambira tukamubwira tuti nyabuneka ibyo bariya bantu bari gukora si byo, ni yo ntera ya nyuma.” Imyanzuro y’uru rubanza izasomwa ku itariki ya 08 Ukwakira. Dr Habineza yavuze ko ibyifuzo byabo nibitubahirizwa ngo bazajya k’umukuru w’igihugu Photos/J.Louis Uwishyaka Source: http://www.umuseke.rw/green-party-yasabye-urukiko-guhagarika-komisiyo-yashyizweho-yo-kuvugurura-itegeko-nshinga.html

Lire la suite
Press Release: Rwanda Supreme Court hearing on the non-Lifting of Presidential Term Limits from the Constitution is concluded.

Press Release: Rwanda Supreme Court hearing on the non-Lifting of Presidential Term Limits from the Constitution is concluded.

mercredi 23 septembre 2015

Today, the 23rd of September 2015, Rwanda’s Supreme Court, chaired by the Chief Justice, Prof.Sam RUGEGE, started the full hearing of the case submitted by the Democratic Green Party of Rwanda, regarding the non-lifting of Presidential Term Limits from the Constitution. The Democratic Green Party of Rwanda, presented details on why it believes that the term limits of the President of the Republic, should not be changed or removed from the constitution. Article 101 of the Constitution, makes it clear that under no circumstances shall a person hold the office of the President for more than two terms. The term of office is seven years renewable once. The Democratic Green Party of Rwanda requested the Supreme Court to stop the process regarding the change of the constitution, especially the presidential term limits. The Party also requested the Supreme Court to order the Constitutional Review Commission to not make any amendments or changes on Article 101 and Article 193 of the Constitution. DGPR once again requested the Court to order all concerned authorities not to go ahead with preparations of a possible referendum that would remove term limits from the Constitution. The final Court ruling will be on 8th October 2015 at 8:30 AM. Done at Kigali on 23rd September 2015 Dr.Frank Habineza President, Democratic Green Party of Rwanda

Lire la suite
Rwanda Supreme Court Rules Competent to Try DGPR’s Case against Constitutional Change on Lifting of Presidential Term Limits

Rwanda Supreme Court Rules Competent to Try DGPR’s Case against Constitutional Change on Lifting of Presidential Term Limits

mercredi 9 septembre 2015

Today, the 9th September 2015, Rwanda’s Supreme Court ruled competent to try the case submitted by the Democratic Green Party of Rwanda vs State, against the constitutional change on lifting of Presidential Term Limits. The State defendants had challenged the Supreme Court’s competence to try this case and also submitted that the case had no value and substance. The Supreme Court has rejected all State submissions. The Democratic Green Party of Rwanda filed the lawsuit to the Supreme Court on 3rd of June 2015 and the first hearing was on the 29th of July 2015. DGPR The Democratic Green Party of Rwanda demands the Supreme Court: To order the Rwandan Parliament not to change Article 101 of the Constitution; To confirm that no referendum is required for those wishing to remove term limits from the Constitution; To confirm that Article 193 does not allow the amendment of Article 101 regarding the number of terms of office of the President of the Republic of Rwanda; To confirm that Article 101 is Intangible (ntayegayezwa) and cannot be changed by a referendum; To confirm that, the term of office of the President, mentioned in Article 193, does not concern the number of times, a President can be elected for but the lengths of the term of office of the President, which is currently 7 years and can be reduced to five years or increased to 8 years; To provide in-depths interpretation of Article 101 and 193 of the Constitution of the Republic of Rwanda. The full hearing of Case will be on 23rd September 2015. Done at Kigali on 9th September 2015 Dr.Frank Habineza President, Democratic Green Party of Rwanda

Lire la suite
Green Party yasabye Perezida Kagame kudasinya Itegeko ku ivugururwa ry’Itegeko Nshinga

Green Party yasabye Perezida Kagame kudasinya Itegeko ku ivugururwa ry’Itegeko Nshinga

samedi 29 août 2015

Ishyaka ‘The Democratic Green Party of Rwanda’, ritavuga rumwe n’ubutegetsi, ryasabye Perezida Kagame kudasinya itegeko rishyiraho Komisiyo ishinzwe guhindura Itegeko Nshinga mbere y’uko umwanzuro w’Urukiko rw’Ikirenga utangazwa. Iri shyaka rivuga ko arisinye byateza ikibazo mu bijyanye n’amategeko mu gihe ikirego cyaryo kijyanye no kudahindura Itegeko Nshinga kikiri mu Rukiko rw’Ikirenga, umwanzuro ukaba uzafatwa ku itariki ya 9 Nzeli 2015. Green Party isabye ibi nyuma y’uko Kuwa 27 Kanama 2015, Abasenateri bemeje umushinga w’Itegeko rishyiraho Komisiyo ishinzwe gufasha Inteko Ishinga Amategeko mu ivugururwa ry’Itegeko Nshinga. Mu kiganiro yagiranye na IGIHE, umuyobozi wa Green Party mu Rwanda, Dr.Frank Habineza yavuze ko basabye ibi mbere y’uko uyu mushinga w’itegeko usinywa na Perezida wa Repubulika ugasohoka mu Igazeti ya Leta nk’itegeko. Yakomeje avuga ko Perezida Kagame yemeje uyu mushinga mbere y’uko umwanzuro w’urubanza ruri mu rukiko rw’ikirenga utangazwa, yaba agaragaje ko uru rukiko nta gaciro rufite. Yagize ati “Abikoze byaba bibangamye cyane mu gihe hakiri urubanza mu rukiko rw’ikirenga rubuza ko Itegeko Nshinga rihindurwa. Icyo gihe yaba agaragaje ko Urukiko rw’Ikirenga nta gaciro rufite.’’ Uwo muyobozi w’Ishyaka Green Party Rwanda yizeye ko Perezida Kagame yakiriye ubutumwa bamwoherereje Kuwa 28 Kanama 2015 bakoresheje ikoranabuhanga bamusaba kudasinya iri tegeko, agategereza umwanzuro w’Urukiko rw’Ikirenga. Mu rubanza ishyaka Green Party ryarezemo Leta y’u Rwanda mu rukiko rw’ikirenga, risaba urukiko ibi bikurikira: Gutegeka Inteko Ishinga Amategeko kudahindura ingingo y’101 y’Itegeko Nshinga; Kwemeza ko nta referendumu ikenewe ku bifuza ko havugururwa umubare wa manda; Kwemeza ko ingingo y’193 itemera ivugururwa ry’ingingo y’101 ivuga ku mubare wa manda z’Umukuru w’igihugu; Kwemeza ko ingingo y’101 ari ntayegayezwa ikaba idashobora guhindurwa na referendumu; Kwemeza ko manda y’umukuru w’igihugu ivugwa mu ngingo y’193 ntaho ihuriye n’umubare wa manda ashobora gutorerwa, ko ahubwo ivuga ku ndeshyo (imyaka igize iyo manda) ari yo ubu iri ku myaka irindwi, ariko ikaba ishobora kugabanywa cyangwa kongerwa; Gusobanura byimbitse, ingingo y’101 n’iy’193 z’Itegeko Nshinga rya Repubulika y’u Rwanda. Umwanzuro kuri uru rubanza uzafatwa kuwa 9 Nzeli 2015. Ishyaka Democratic Green Party” ryemerewe gukorera mu Rwanda nk’ishyaka ritavuga rumwe n’ubutegetsi kuwa 9 Kanama 2013, ryemerwa mu ihuriro ry’Imitwe ya Politiki kuwa 3 Mata 2014 ariko rikaba ryarashinzwe kuwa 14 Kanama 2009. Source: http://www.igihe.com/politiki/amakuru/article/green-party-yasabye-kagame-kudasinya-itegeko-rishyiraho-komisiyo-yo-kuvugurura

Lire la suite
Abari gushyigikira Democratic Green Party mu rubanza ku ivugurura ry’Itegeko Nshinga batewe utwatsi n’urukiko ariko urubanza rurakomeza

Abari gushyigikira Democratic Green Party mu rubanza ku ivugurura ry’Itegeko Nshinga batewe utwatsi n’urukiko ariko urubanza rurakomeza

jeudi 30 juillet 2015

Ikigo Centre For Human Rights-Rwanda cyari gushyigikira Ishyaka Democratic Green Party of Rwanda mu urubanza iregamo Leta y’u Rwanda ku ivugururwa ry’itegeko Nshinga, aho Inteko Ishinga Amategeko yamaze kwemeza ishingiro ry’ubusabe bw’abaturage ku kuba Itegeko Nshinga ryavugururwa Perezida Kagame Paul akemererwa kwiyamamaza cyavanywe mu rubanza. Iri shyaka ryari rishyigikiwe muri uru rubanza n’ikigo giharanira iyubahirizwa ry’uburenganzira bwa muntu mu Rwanda (Centre for Human Rights –Rwanda-CHR-R). Kuri uyu wa gatatu, taliki 29 Nyakanga inteko y’iburanisha ihagarariwe na Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga mu Rwanda Prof. Sam Rugege, yemeje ko iki ikigo (Centre for Human Rights –Rwanda-CHR-R) kitemerewe gukurikirana uru rubanza . Kuba nta bushakashatsi bwimbitse icyo kigo cyakoze ndetse nta n’ubumenyi bagaragaza bafite, ibyo bikaba ntacyo byafasha Urukiko kugera ku mwanzuro bakoze nta n’ubumenyi bagaragaza bwafasha urukiko kugera ku mwanzuro w’ikirego nk’uko tubikesha ikinyamakuru Indatwa. Maitre Gatete Kevin (hagati), umuyobozi wa Centre For Human Rights-Rwanda Mu ibaruwa bandikiye Urukiko rw’Ikirenga, Maitre Gatete Thierry Kevin uyobora Centre For Human Rights Rwanda agaragaza ko badasanzwe bakorana na Green Party ariko bakaba bashakaga kubashyigikira mu rubanza rubuza ko habaho guhindura Itegeko Nshinga kuko ngo basanze ibyo bavuga bifite ishingiro. Urubanza rwakomeje ishyaka DGPR ryunganirwa na Me Mukamusoni Antoinette, ababuranira Leta bagaragaza ko nta n’impamvu ihari yaba yaratumye Leta iregwa kuko nta cyaha ifite. Me Antoinette Mukamusoni yasobanuye ko Leta ari yarezwe bitewe n’uko kuvugurura Itegeko Nshinga byatangijwe n’abanyamategeko n’abayobozi mu nzego zo hejuru, abaturage babisamira hejuru aka wa “mwera uturutse i bukuru”. Ahereye kuri ibyo, yifashishije ingero zo mu zindi nkiko, maze asaba Urukiko rw’Ikirenga ko mu gihe yasanga nta bubasha rufite bwo kuburanisha urwo rubanza, yabayobora ahakwiye ho gutanga icyo kirego. Me Mukamusoni yanasabye kandi ko Urukiko rw’Ikirenga rwagira inama Inteko Ishinga Amategeko imitwe yombi, igahagarika ibikorwa byose birimo gukorwa bigamije ivugururwa ry’Itegeko Nshinga, kuko iri tegeko ari ntayegayezwa. Nyuma yo kumva ibivugwa n’ababuranyi bose, Urukiko rwanzuye ko hagiye gusuzumwa ububasha bwa rwo mu kuburanisha urwo rubanza, rutangaza ko umwanzuro uzasomwa ku itariki ya 9 Nzeri 2015 saa tatu. Amafoto: Indatwa Source: http://imirasire.com/amakuru-yose/amakuru-mashya/mu-rwanda/article/abari-gushyigikira-democratic-green-party-mu-rubanza-ku-ivugurura-ry-itegeko-nshinga-batewe-utwatsi-n-urukiko

Lire la suite
Leta y’u Rwanda yanze ububasha bw’Urukiko rw’Ikirenga ku kirego cy’ishyaka Green Party

Leta y’u Rwanda yanze ububasha bw’Urukiko rw’Ikirenga ku kirego cy’ishyaka Green Party

jeudi 30 juillet 2015

Abunganira Leta y’u Rwanda mu rubanza iregwamo n’ishyaka Green Party bavuze ko Urukiko rw ‘Ikirenga nta bubasha rufite bwo kuburanisha urubanza rwabo, byanatumye urubanza rusubikwa rukazasubukurwa tariki ya 9 Nzeli 2015. Muri uru rubanza Leta y’u Rwanda yari ihagarariwemo na Me Marara Aimable, Me Mbonera Theophile na Me. Rubango Epimaque, bavuze ko ubusanzwe Urukiko rw’Ikirenga ruburanisha imanza zazanywe urega avuga ko atishimiye ibyavuye mu matora. Abunganira Leta mu rubanza iregwamo n’ishyaka Green Party ku kuba ishaka guhindura Itegeko Nshinga, mu ngingo yayo y’101, bavuga ko urukiko rw’Ikirenga rwatanzwemo iki kirego, ngo rudafite ububasha. Bavuze ko nta kimenyetso simusiga cyemeza yuko amatora agiye kuba, bityo rero ngo nta mpamvu yari gutuma ishyaka rya Green Party rizana ikirego cyaryo mu rukiko rw’Ikirenga. Me. Mukamusoni Antoinette wunganira Green Party muri uru rubanza, yavuze ko urukiko rw’Ikirenga rufte ububasha bwo kuburanisha urubanza rwa Green Party, kubera ko ngo kuba Itegeko Nshinga ririndwa na Perezida wa Repubulika, kandi ngo uru rukiko rukaba rufite ububasha bwo kuburanisha Perezida wa Repubulika igihe yashatse kurihonyora, ngo runafite ububasha bwo kuburanisha ikirego cy’abashatse kuryangiriza. Me. Mukamusoni kandi yavuze ko amatora ya Kamarampaka (Referendumu) ataraba, ariko ngo bitewe n’ibiri gukorwa n’abagize Inteko Ishinga Amategeko imitwe yombi mu mirenge itandukanye, ngo bihamya neza ko aya matora ya Kamarampaka agiye kuba kandi bidatinze. Yasabye urukiko rw’Ikirenga nk’umujyanama mukuru w’Inteko Ishinga Amategeko, kuyisaba vuba na bwangu guhagarika ibikorwa irimo hirya no hino mu gihugu byo kumva ibitekerezo by’abaturage kw’ivugururwa ry’Itegeko Nshinga, mu gihe cyose uru rubanza ruzaba rutararangira. Green Party kandi ivuga ko ishingiye kubyakozwe n’abagize Inteko Ishinga Amategeko, yemeza ubusabe bw’abaturage hafi ijana ku ijana, ndetse hakaniyongeraho kuba baranifatanyije n’abaturage kwishimira icyo gikorwa biciye mu mbyino, ngo ibyo byose bigaragaza ko nta gisigiye hagiye kubaho amatora ya Kamarampaka. Ku ruhande rw’abunganira Leta bo bavuze ko iki gikorwa cyo kuzenguruka mu gihugu cyose bungurana ibitekerezo ku ivugururwa ry’Itegeko Nshinga, ngo bitavuze ko ari referendumu barimo, kuko ngo nta cyemeza ko Referendumu izabaho byanze bikunze, kuko nta mwanzuro wa nyuma urafatwa. Abungainira Leta bakomeje bavuga ko Green Party yari gushaka ahandi itanga ikirego cyayo, ibintu batatinye kuvuga ko ishyaka rya Green Party ritazi icyo riregera, uwo rirega, ndetse naho rirega. Dr. Frank Habineza umuyobozi w’ishyaka Green Party, yavuze ko kuba abadepite baragaragaje amarangamutima yabo kuri iyi ngingo, ndetse bamwe muri bo bakanagerekaho kuvuga ko ikirego cya Green Party kidafite agaciro, ngo ntibari kubitabaza, bityo rero ngo niyo mpamvu bitabaje urukiko rw’Ikirenga, ndetse ngo bakaba banashingira ko urukiko rw’Ikirenga arirwo rukiko rusumba izindi. Dr. Habineza kandi yashimangiye ko ivugururwa ry’tegeko Nshinga Atari ubusabe bw’abaturage, kubera ko ngo ibi bikorwa byatangijwe n’abayobozi bo mu nzego nkuru z’igihugu, bityo ngo barifuza ko urukiko rwabarenganura, ndetse rukanabahagarika gukora ibikorwa byo kujya kumva ibyifuzo by’abaturage kuri iyi ngingo. Dr. Habineza kandi yemeje ko ibyo bavuze mu rukiko bifite ishingiro, bityo ngo bakaba banizeye ko urukiko ruzabasha kubarengera. Urukiko rw’Ikirenga rwanzuye ko rugiye kwicara rugasuzuma, ndetse rukanafata umwanzuro k’ububasha uru rukiko rufite mu kuburanisha uru rubanza. Rwimuriye uru rubanza tariki 9 Nzeli 2015, bitewe n’uko abacamanza bagiye kujya mu biruhuko by’ubucamanza. Inteko igize iburanisha, ngo ikaba igiye mu kiruhuko cy’ubucamanza Me. Gatete Thierry wari uhagarariye Centre for Human Rights nk’inshuti y’urukiko yasohowe mu iburanisha, nyuma yo kugaragaza ko nta gishya yari azaniye urukiko Source: http://www.makuruki.rw/spip.php?article5952

Lire la suite
Hakemanzwe ububasha bw’Urukiko rw’ikirenga bwo kuburanisha urubanza ku Itegeko Nshinga

Hakemanzwe ububasha bw’Urukiko rw’ikirenga bwo kuburanisha urubanza ku Itegeko Nshinga

jeudi 30 juillet 2015

Ububasha bw’urukiko rw’ikirenga bwo kuburanisha urubanza rwerekeye kurengera Itegeko Nshinga, ni cyo cyaburanyweho ku munsi wa mbere w’iburanisha ry’Urubanza ishyaka riharanira Demokarasi no kurengera ibidukikije (DGPR) riregamo Leta y’u Rwanda. Mu gitondo cy’uyu wa 29 Nyakanga 2015, Urukiko rw’Ikirenga rwaburanishije urubanza Ishyaka DGPR riregamo Leta y’u Rwanda, rinasaba ihagarikwa ry’ibikorwa byose bigamije kuvugurura Itegeko Nshinga. Ubwo iburanisha ryatangiraga, Umucamanza Prof.Sam Rugege, Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga yatangiye asoma ibirego bya DGPR. Iryoshakya (DGPR) ryahawe umwanya, risobanurira Urukiko ko impamvu ikirego cyaryo cyashyikirijwe urukiko rw’Ikirenga, ari uko nta rukiko rwihariye rushinzwe kurengera Itegeko Nshinga mu Rwanda, ubwo bubasha bukaba bufitwe na Perezida wa Repubulika. Nk’uko biteganywa n’ingingo ya 98 y’Itegeko Nshinga, igihe Perezida wa Repubulika arihonyoye ubwe, aburanishwa n’Urukiko rw’ikirenga, bityo akaba ari yo mpamvu rwaregewe nyuma yo kubona abagize Guverinoma barihonyora bakanabishishikariza abaturage. Aha iri shyaka ryavuze ko ibimenyetso bishingirwaho ari amajwi n’amashisho byafashwe abaminisitiri, abadepite, n’abayobozi mu nzego zitandukanye, bagaragaza ko bashyigikiye ko ingingo ya 101 yavugururwa bakanabishishikariza abaturage mu nama bakora. Leta yavuze ko Urukiko rw’Ikirenga rudafite ububasha bwo guhagarika ivugururwa ry’Itegeko Nshinga Hakemanzwe ububasha bw’Urukiko rw’ikirenga bwo kuburanisha urubanza ku Itegeko Nshinga Ububasha bw’urukiko rw’ikirenga bwo kuburanisha urubanza rwerekeye kurengera Itegeko Nshinga, ni cyo cyaburanyweho ku munsi wa mbere w’iburanisha ry’Urubanza ishyaka riharanira Demokarasi no kurengera ibidukikije (DGPR) riregamo Leta y’u Rwanda. Mu gitondo cy’uyu wa 29 Nyakanga 2015, Urukiko rw’Ikirenga rwaburanishije urubanza Ishyaka DGPR riregamo Leta y’u Rwanda, rinasaba ihagarikwa ry’ibikorwa byose bigamije kuvugurura Itegeko Nshinga. Ubwo iburanisha ryatangiraga, Umucamanza Prof.Sam Rugege, Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga yatangiye asoma ibirego bya DGPR. Iryoshakya (DGPR) ryahawe umwanya, risobanurira Urukiko ko impamvu ikirego cyaryo cyashyikirijwe urukiko rw’Ikirenga, ari uko nta rukiko rwihariye rushinzwe kurengera Itegeko Nshinga mu Rwanda, ubwo bubasha bukaba bufitwe na Perezida wa Repubulika. Nk’uko biteganywa n’ingingo ya 98 y’Itegeko Nshinga, igihe Perezida wa Repubulika arihonyoye ubwe, aburanishwa n’Urukiko rw’ikirenga, bityo akaba ari yo mpamvu rwaregewe nyuma yo kubona abagize Guverinoma barihonyora bakanabishishikariza abaturage. Aha iri shyaka ryavuze ko ibimenyetso bishingirwaho ari amajwi n’amashisho byafashwe abaminisitiri, abadepite, n’abayobozi mu nzego zitandukanye, bagaragaza ko bashyigikiye ko ingingo ya 101 yavugururwa bakanabishishikariza abaturage mu nama bakora. Me Rubango Epimaque, umwe muri batatu baburanira Leta y’u Rwanda babwiye urukiko ko nta bubasha rufite bwo kuburanisha urwo rubanza, ko uwatanze ikirego (DGPR) yagombaga kubanza kunyura mu bagize Inteko Ishinga Amategeko nk’uko Itegeko ribiteganya, Urukiko rw’Ikirenga rukaza nk’umujyanama. Aha Frank Habineza Umuyobozi wa DGPR, yavuze ko begereye Inteko Ishinga Amategeko ariko hakaba habayemo kubogama mu kwakira ibitekerezo ku ivugururwa ry’Itegeko Nshinga, aho abazanaga ibishyigikiye ko rivugururwa bakirwaga n’abayobozi, ariko DGPR yo ntiyanakirwe nibura n’umuto mu badepite. Yakomeje asobanura ko batongeye kugana Inteko Ishinga Amategeko, kuko harimo umwe mu bayigize wavugiye ku karubanda, ko abatemera ko Itegeko Nshinga rivugururwa ari ibigarasha, abandi bakagaragaza ko ubwo busabe (bwa DGPR) nta shingiro bufite. Me Mukamusoni hamwe n abayobozi ba DGPR barangajwe imbere na Dr.Frank habineza Ikindi kimenyetso kigaragaza kubogama, ni uburyo abadepite bafatanyije n’abaturage gucinya akadiho nyuma yo kwemeza ishingiro ry’ubusabe bwo kuvugurura Itegeko Nshinga. Ababuranira Leta bagaragarije Urukiko ko nta n’impamvu ihari yaba yaratumye Leta iregwa kuko nta cyaha ifite. Aha Me Antoinette Mukamusoni yasobanuye ko Leta ari yarezwe bitewe n’uko kuvugurura Itegeko Nshinga byatangijwe n’abanyamategeko n’abayobozi mu nzego zo hejuru, abaturage babisamira hejuru aka wa “mwera uturutse i bukuru”. Ahereye kuri ibyo, yifashishije ingero zo mu zindi nkiko, maze asaba Urukiko rw’Ikirenga ko mu gihe yasanga nta bubasha rufite bwo kuburanisha urwo rubanza, yabayobora ahakwiye ho gutanga icyo kirego. Yasabye kandi ko Urukiko rw’Ikirenga rwagira inama Inteko Ishinga Amategeko imitwe yombi, igahagarika ibikorwa byose birimo gukorwa bigamije ivugururwa ry’Itegeko Nshinga, kuko iri tegeko ari ntayegayezwa. Nyuma yo kumva ibivugwa n’ababuranyi bose, Urukiko rwanzuye ko hagiye gusuzumwa ububasha bwa rwo mu kuburanisha urwo rubanza, rutangaza ko umwanzuro uzasomwa ku itariki ya 9 Nzeri 2015 saa tatu. Muri urwo rubanza, Green Party isaba Urukiko rw’Ikirenga ibi bikurikira: Gutegeka Inteko Ishinga Amategeko kudahindura ingingo y’101 y’Itegeko Nshinga; Kwemeza ko nta referendumu ikenewe ku bifuza ko havugururwa umubare wa manda; Kwemeza ko ingingo y’193 itemera ivugururwa ry’ingingo y’101 ivuga ku mubare wa manda z’Umukuru w’igihugu; Kwemeza ko ingingo y’101 ari ntayegayezwa ikaba idashobora guhindurwa na referendumu; Kwemeza ko manda y’umukuru w’igihugu ivugwa mu ngingo y’193 ntaho ihuriye n’umubare wa manda ashobora gutorerwa, ko ahubwo ivuga ku ndeshyo (imyaka igize iyo manda) ari yo ubu iri ku myaka irindwi, ariko ikaba ishobora kugabanywa cyangwa kongerwa; Gusobanura byimbitse, ingingo y’101 n’iy’193 z’Itegeko Nshinga rya Repubulika y’u Rwanda. Source: http://www.igihe.com/amakuru/u-rwanda/article/hakemanzwe-ububasha-bw-urukiko-rw

Lire la suite
La Cour Suprême se prononcera le 09 Septembre sur la modification de l’article 101 de la Constitution

La Cour Suprême se prononcera le 09 Septembre sur la modification de l’article 101 de la Constitution

jeudi 30 juillet 2015

Kigali: Le verdict dans le procès du Parti d’opposition des Verts contre le Gouvernement rwandais sur la modification de l’article 101de la Constitution sera rendu le 9 Septembre 2015 à 9 heures du matin, selon le Président de la Cour Suprême, le Professeur Sam Rugenge. Les deux parties durant le procès Le Président de la Cour Suprême a tenu ce propos après que les deux parties, Green Party, et les trois avocats du Gouvernement, aient défendu leur cause. Le président de Green Party, Dr Frank Habineza et son avocat, Me Antoinette Mukamusoni, ont montré que l’article 101 de la Constitution du Rwanda est intangible et que les mandats du Président de la République doivent se limiter à deux. « Le Rwanda n’a pas une Cour constitutionnelle pour défendre la Constitution. Dans ce cas, la loi prescrit que c’est le Président de la République qui doit le faire. Mais pour le moment, les Ministres, Députés, Sénateurs et Maires des districts travaillent dans le sens d’un referendum pour modifier la Constitution. Dans ce cas, la plus haute juridiction qu’est la Cour Suprême doit agir pour que la légalité soit sauvegardée, et que la Constitution soit protégée », a dit Green Party représenté par Dr Habineza et Me Mukamusoni. Ils ont déploré que la population suit à la lettre les injonctions des responsables politiques en réunissant des lettres pour les acheminer au Parlement afin d’exiger la modification de l’article 101. «Cela est une campagne menée par la coalition des partis au Gouvernement. Car, après concertation avec la population, ce sera les élections pour le referendum sur le changement ou non de la Constitution », a poursuivi Green Party, qui accuse les responsables gouvernementaux de mener une mobilisation pour un referendum. Les avocats du Gouvernement ont répondu que le referendum n’est pas encore décidé parce que les deux institutions qui ont pour mission de l’annoncer, le Parlement et le Sénat, ne se sont pas encore prononcées. «Rien ne dit même qu’elles aboutiront à cette décision. Le Gouvernement ne doit donc pas être mis en cause pour des choses qui n’ont pas encore eu lieu», a dit Me Rwango. Auparavant, un expert du Centre des Droits de l’Homme au Rwanda et « Ami de la Cour », Gatete Thiery, a voulu s’introduire dans le procès pour éclairer la justice. Mais la Cour a décidé de l’écarter parce que son expertise et sa recherche n’ont pas été signalées dans le document fourni à la Cour. (Fin) Source: Agence Rwandais d Information- http://rnanews.com/national/10547-2015-07-29-21-32-55

Lire la suite
Rwanda Supreme Court hearing on Constitutional Change Regarding Lifting of Presidential Term Limits has commenced.

Rwanda Supreme Court hearing on Constitutional Change Regarding Lifting of Presidential Term Limits has commenced.

mercredi 29 juillet 2015

Rwanda’s Supreme Court has today, the 29th of July 2015, started hearing, the petition against the change of the Rwandan Constitution, especially Article 101, regarding lifting of Presidential term limits, filed by the Democratic Green Party of Rwanda. The Court process, started with the acceptance of the Amicus Curiae, filled by the Centre for Human Rights-Rwanda. The State advocates prayed to Court not to accept this Amicus Curiae, that, its petition was aimed at supporting the Democratic Green Party of Rwanda and had nothing new. They wished the center not to take a position in this case. Finally a decision was reached by the Supreme Court to not accept these friends of the Court, even though Maitre Gatete Thierry, the Centre’s representative, indicated new information, including jurisprudences from South Africa, history perspective of the country and the independence of the Centre, which would have been considered for its acceptance as a friend of the Court. DGPR was not pleased with this decision. Thereafter, the Court hearing continued with the acceptability and the competence of the Supreme Court to try this case. State advocates indicated that the Supreme Court does not have competence to try this case and that the Government of Rwanda has not committed any act against the constitution. The Democratic Green Party of Rwanda, through its President and attorney, Maitre Antoinette Mukamusoni, urged that the Supreme Court as the highest court of the land, indeed has competence to try this case, since we do not have a constitutional court. DGPR also urged that several members of the Government, including Ministers, mayors, local authorities and some members of Parliament and Senators have been on the forefront of this campaign to lift Presidential term limits from the constitution, so that the Incumbent President could stand again for a third term and more terms. DGPR indicated that the Government of Rwanda, did not do anything to stop its Ministers and several dignitaries from conducting this campaign, it also indicated that this campaign was not started by the people but rather by members of the Government. This being the reason why DGPR decided to take Government to Court. DGPR also indicated that petitions by the people to Parliament were always received by either the Speaker or the President of the Senate, yet, when DGPR took a contrary petition to parliament, none of the leaders of both chambers, or their deputies and lower staff, received this petition, it was just left at the reception, even state media did not report the matter, yet all other petitions from the people were always covered by both the National Radio and National Television, an indication that State institutions had already taken sides, confirming the complicity of Government in the change of the constitution. The Supreme Court, chaired by the Chief Justice, announced that it will give its decision on this first phase of the case on the 9th of September 2015, since the Court will be on recess in August. Done at Kigali on 29th July 2015 Dr. Frank HABINEZA President, Democratic Green Part of Rwanda

Lire la suite